Шинж тэмдэггүй аюул: БЗХӨ-ний тухай хүн бүрийн мэдэх ёстой шинжлэх ухааны баримтууд

Бэлгийн замын халдварт өвчин (БЗХӨ)-ний талаар ярихад хүмүүс ихэвчлэн ичих, нуух эсвэл зөвхөн бэлгийн замбараагүй амьдралтай хүмүүст тохиолддог мэтээр өрөөсгөл ойлгодог. Үүнээс гадна, ихэнх хүмүүс халдвар авсан бол заавал ямар нэгэн зовуурь, ил харагдах шинж тэмдэг илрэх ёстой гэж боддог нь хамгийн том алдаа юм.

Бэлгэвч бас дахин бэлгэвч…

cekc.mn таны бэлгийн болон нөхөн үржихүйн эрүүл мэндэд зориулан БЗХӨ-ний тухай шинжлэх ухааны үндэслэлтэй, хариуцлагатай бодит мэдээллийг хүргэж байна.

1. Шинж тэмдэггүй халдварлалт (Asymptomatic transmission)

Анагаах ухааны статистик мэдээллээр хамгийн түгээмэл тохиолддог БЗХӨ болох хламид (Chlamydia) болон заг хүйтэн (Gonorrhea)-ийн халдвар авсан эмэгтэйчүүдийн 70-80 хувьд, эрчүүдийн 50 орчим хувьд нь ямар ч илэрхий шинж тэмдэг, өвдөлт мэдрэгддэггүй.

Хүн өөрөө халдвартай байгаагаа мэдэхгүйгээр олон сар, жилийн турш явж, хамтрагчдаа халдвар тараах эрсдэлийг үүнийг нэрлэдэг. Шинж тэмдэг илрэхгүй байна гэдэг нь өвчин байхгүй гэсэн үг биш бөгөөд дотуур эрхтнийг, ялангуяа нөхөн үржихүйн системийг чимээгүйгээр гэмтээсээр байдаг.

2. Хүний папиллома вирус (HPV) ба Хорт хавдрын хамаарал

Бэлгийн харилцаанд орж буй насанд хүрэгчдийн 80 гаруй хувь нь амьдралынхаа аль нэг үед Хүний папиллома вирус (HPV)-ийн халдвар авсан байдаг. Энэхүү вирус нь дотроо маш олон төрөлтэй.

Зарим төрөл нь бэлэг эрхтэн дээр үү хавдар үүсгэдэг бол, өндөр эрсдэлтэй төрлүүд (жишээ нь, HPV 16 ба 18) нь эмэгтэйчүүдийн умайн хүзүүний хорт хавдрын үндсэн шалтгаан болдог. Энэ вирус нь мөн адил ихэвчлэн ямар ч шинж тэмдэггүй явсаар хавдрын шатанд хүрдэг тул олон улсад үүнээс сэргийлэх вакциныг хамгийн үр дүнтэй аргад тооцож байна.

3. Дамжих замуудын тухай ташаа ойлголт

БЗХӨ нь зөвхөн уламжлалт бэлгийн харилцаа (вагиналь)-гаар дамждаггүй.

• Амны хөндийн секс (Oral sex): Заг хүйтэн, тэмбүү, херпес зэрэг халдварууд амны хөндий, хоолойн салстад байрлаж, халдварлах бүрэн боломжтой.

• Анусны секс (Anal sex): Энэ үед салст бүрхэвч гэмтэх, урагдах эрсдэл хамгийн өндөр байдаг тул ХДХВ (HIV) болон бусад БЗХӨ дамжих эрсдэлийг хэд дахин нэмэгдүүлдэг.

• Хүрэлцэх замаар: Херпес болон тэмбүүгийн шархлаа нь зөвхөн шингэнээр биш, арьс арьсаараа шууд хүрэлцэх үед ч дамжих эрсдэлтэй.

АЮУЛГҮЙ БАЙДЛЫН ШИНЖЛЭХ УХААНЫ АЛХМУУД

• Бэлгэвчний зөв хэрэглээ: Латекс бэлгэвч нь БЗХӨ-өөс хамгаалах хамгийн өндөр (ойролцоогоор 98 хувь) үр дүнтэй механик хаалт юм. Гэхдээ бэлгэвчийг харилцааны хамгийн эхний минутаас эхлэн төгсгөл хүртэл зөв зүүх шаардлагатай.

• Тогтмол шинжилгээ: Бэлгийн идэвхтэй амьдралтай хүн бүр жилдээ багадаа 1-2 удаа, эсвэл шинэ хамтрагчтай болсон тухай бүрд ямар нэгэн шинж тэмдэг илрээгүй байсан ч БЗХӨ-ний багц шинжилгээнд хамрагдах соёлд суралцах хэрэгтэй.

• Эрт илрүүлэг ба Эмчилгээ: Бактерийн гаралтай БЗХӨ (хламид, тэмбүү, заг хүйтэн) нь эрт үедээ оношлогдвол антибиотик эмчилгээгээр бүрэн төгс эмчлэгддэг. Хугацаа алдах тусам үргүйдэл, дотор эрхтний архаг үрэвсэл үүсгэдэг.

CEKC.MN ДҮГНЭЛТ

Бэлгийн замын эрүүл мэнд бол ичих сэдэв биш, харин таны ерөнхий эрүүл мэндийн салшгүй нэг хэсэг юм. Хамтрагчдаа итгэх итгэл нь таныг халдвараас хамгаалж чадахгүй, зөвхөн шинжлэх ухааны үндэслэлтэй хамгаалалт болон тогтмол шинжилгээ л таныг болон таны хайртай хүнийг бодит аюулаас хамгаална. Өөрийгөө болон бусдыг хүндэтгэх хамгийн эхний алхам бол эрүүл мэнддээ хариуцлагатай хандах явдал юм.