Нуугдмал хүйтрэл: “Сексийн анорекси” гэж юу вэ?

Хосын харилцааг чимээгүй нураагч

Бид “Анорекси” гэхээр хоол унднаас татгалзаж, өөрийгөө өлсгөх сэтгэцийн эмгэгийг сайн мэддэг. Тэгвэл сэтгэл судлал болон сексологийн шинжлэх ухаанд үүнтэй яг ижил мөртлөө хоол биш, секс болон дотно харилцаанаас сэтгэл зүйн хувьд өөрийгөө бүрэн тусгаарлаж, өлсгөх үзэгдлийг “Сексийн анорекси” гэж нэрлэдэг. Энэ нь зүгээр нэг сексийн хүсэл буурах (Low libido)-аас огт өөр бөгөөд дотно байдлаас идэвхтэйгээр зугтах, хамтрагчаасаа өөрийгөө хаах далд айдсын илрэл юм.

Cekc.mn таны харилцаанд үл үзэгдэх ан цав суулгадаг энэхүү шинэлэг сэдвийн цаадах сэтгэл зүйн шалтгаанууд болон түүнээс хэрхэн гарах тактикийг хүргэж байна.

1. Сексийн анорексийн гол шинж тэмдгүүд

Энэ үзэгдэлд орсон хүн хамтрагчдаа хайртай хэвээр байж болох ч дараах үйлдлүүдийг ухамсаргүйгээр гаргаж эхэлдэг:

• Байнгын завгүй дүр эсгэх: Орондоо орох цагийг зориуд зөрүүлэх, “ажил ихтэй байна”, “ядарч байна” гэх шалтгаанаар дотносохоос байнга бултаж, өөрийгөө ажлаар бөмбөгдөх.

• Сексийн сэдвийг хориглох: Сексийн тухай яриа өрнөх, эсвэл хамтрагч нь ямар нэгэн дохио өгөх үед уурлаж бухимдах, сэдвийг шууд өөрчлөх.

• Бие махбодын хүрэлцээг хязгаарлах: Зүгээр л тэврэлдэх, үнсэлцэх зэрэг үйлдлийг “цаашдаа секс рүү хөтөлчихнө” гэж эмээсэндээ хөтлөлцөх, хүрэлцэхээс хүртэл зөвхөн зайлсхийх.

2. Үүний цаана ямар сэтгэл зүйн гэмтэл (Trauma) нуугддаг вэ?

Сексийн анорекси нь бие махбодын өвчин биш, цэвэр сэтгэл зүйн хамгаалалтын механизм юм. Судлаачид үүний гол шалтгааныг дараах хүчин зүйлстэй холбодог:

• Татгалзалтаас айх айдас (Fear of Rejection): Өмнө нь хамтрагчдаа сексийн санал тавиад гомдмоор хүлээж авсан, эсвэл өөрийнх нь бие галбир, унтлагын өрөөний чадамжийг нь шүүмжилж байсан гашуун түүхээс үүдэж “Дахиж шархлахгүйн тулд зүгээр л сексийг мартая” гэж тархи шийддэг.

• Дотно байдлаас айх айдас (Fear of Intimacy): Сэтгэл зүйн хувьд хэн нэгэнд бүрэн уусаж, өөрийнхөө эмзэг талыг харуулахаас айдаг (Avoidant attachment style) хүмүүс сексийг өөрөөсөө түлхдэг. Учир нь секс бол хүнийг хамгийн ил тод, нууцлагдмал хэлбэрээр нь харуулдаг үйлдэл юм.

• Төгс байх гэсэн дарамт: Секс заавал төгс байх ёстой, хамтрагчаа заавал оргил цэгт нь хүргэх ёстой гэсэн өөртөө үүсгэсэн хэт өндөр хүлээлт нь яваандаа сексийг таашаал биш, “шалгалтын стресс” болгож хувиргадаг.

3. “Хүйтэн цэвдгээс” хэрхэн хамтдаа гарах вэ?

Хэрэв энэ байдлыг тоолгүй явбал харилцаа зүгээр л нэг гэрт амьдардаг “өрөөний хамтрагчид” (Roommates) шиг хөндий болж, улмаар араар тавилт эсвэл салалтаар төгсдөг. Тиймээс дараах алхмуудыг хэрэгжүүлээрэй.

• Сексгүйгээр хүрэлцэх дасгал (Sensate Focus): Секс хийх ямар ч зорилгогүйгээр, зүгээр л бие биенийхээ гарыг барих, нурууг нь илэх, массаж хийж өгөх дүрмийг хоорондоо тохиролц. Энэ нь тархинд ирэх “секс хийх ёстой” гэсэн дарамтыг үгүй хийж, хүрэлцэхүйн таашаалыг аюулгүйгээр эргүүлж авчирдаг.

• Илэн далангүй ярилцлага: “Чи намайг хүсэхгүй байна” гэж буруутгахын оронд “Бидний дунд нэг л хөндий орон зай үүсээд байх шиг санагдаж байна, чамд сэтгэл зүйн хувьд тухгүй байгаа зүйл бий юу?” гэдгийг маш зөөлнөөр асууж, нууц айдсыг нь хуваалцах.

CEKC.MN ДҮГНЭЛТ

Сексийн анорекси бол хэн нэгний буруу биш, харин хосуудын харилцаанд сэтгэл зүйн тусламж, дулаан уур амьсгал хэрэгтэй байгааг илтгэх дохио юм. Секс бол зөвхөн техникийн хөдөлгөөн биш, харин сэтгэл хөдлөлийн дээд зэргийн толь учраас хамгийн түрүүнд дотоод айдсаа хамтдаа нээж, итгэлцлийг бүтээх нь унтлагын өрөөг эргүүлэн халуун дулаан болгох цорын ганц түлхүүр юм. Бие биенээ сэтгэлээр бүү өлсгөөрэй.