Нэг шувууг устгаад 30 САЯ ХҮНЭЭ АМИА АЛДАХАД хүргэсэн аймшигт түүх!

1958 онд БНХАУ-ын дарга Мао Цзэдун улс орноо хөдөө аж ахуй, үйлдвэрлэлийн хувьд үсрэнгүй хөгжүүлэх зорилгоор “Их Үсрэлтийн Бодлого”-ыг эхлүүлжээ. Энэхүү ажиллагааны хүрээнд нийгмийн эрүүл мэнд, ургацын гарцыг нэмэгдүүлэх нэрээр “Дөрвөн аюулыг устгах аян” (Four Pests Campaign)-ыг орон даяар өрнүүлсэн нь хүн төрөлхтний түүхэн дэх хамгийн сургамжтай бөгөөд аймшигтай экологийн сүйрлийг дагуулсан юм.

1. “Дөрвөн аюул”-ын нэгээр Болжмор тодорсон нь

Мао Цзэдуны зарлигаар устгах ёстой “4 аюултай дайсан”-д дараах амьтдыг оруулжээ:

1. Шумуул (хумхаа өвчин тархаадаг)

2. Ялаа (ариун цэвэр бохирдуулдаг)

3. Хулгана (тахал болон хоол хүнс сүйтгэдэг)

4. Үр тарианы болжмор / Дэнжийн болжмор (Passer montanus)

Хятадын эрдэмтэд болон албаныхан нэг болжмор жилд дунджаар 4.5 кг үр тариа идэж байна гэсэн тооцоо гарсан. Иймд хэдэн сая болжморыг устгаснаар сая сая тонн буудай, тутрагыг аварч, ард иргэдээ цатгалан байлгаж чадна гэж Мао Цзэдун эндүүрэн дүгнэжээ.

2. Болжморыг массаар нь устгасан тактик

1958 оны хавар орон даяар сая сая иргэд, сурагчид, цэргүүд, тариачид мобилизацид хамрагдав. Болжморыг устгахын тулд маш хачин бөгөөд асар ажиллагаатай аргуудыг хэрэглэжээ:

• Агаарт зогсолтгүй үргээх: Болжмор шувуу нь агаарт 15-20 минутаас илүү тасралтгүй нисэж чаддаггүй, заавал амарч буух шаардлагатай байдаг. Тэгвэл хүмүүс тогоо, шанага, бөмбөр нүдэж, хашхиран шувуудыг мод болон газар дээр буулгалгүй үргээдэг байв. Ядарч сульдсан сая сая болжмор агаараас шууд үхэн унаж байжээ.

• Үүр, өндгийг сүйтгэх: Сургуулийн сурагчдад болжморын өндөг болон үүрийг сүйтгэсэн тоогоор нь шагнал өгдөг байв.

• Хор болон чавх хэрэглэх: Мод болгоны дээр чавхтай хүүхдүүд болон хортой буудай тарьсан тариачид зогсож байв.

Энэхүү кампанит ажлын үр дүнд ерөөсөө л хэдхэн сарын дотор 2 тэрбум гаруй болжмор болон бусад жижиг шувуудыг устгажээ. Бээжин дэх Польшийн Элчин сайдын яам хүртэл хашаандаа болжмор нуухад Хятадын иргэд яамны хашааг бүслэн бөмбөр нүдсээр байгаад элчингийн хашаан доторх бүх болжморыг унагаж байсан түүхтэй.

3. Байгалийн хариу цохилт: Царцааны сүрэг

Болжмор шувуу зөвхөн үр тариа иддэггүй, харин хөдөө аж ахуйн хамгийн аюултай дайсан болох царцаа, sâu, хорхой шавьжны өндөг, агалзайгаар ангаахайгаа тэжээдэг байсныг залуу дарга нар огт тооцоолоогүй байв.

1959 онд болжморын тоо толгой тэглэгдмэгц байгалийн экосистемд тэдгээрийг барьж идэх ямар ч амьтан үлдсэнгүй. Улмаар Хятадын тариалангийн талбайнуудыг асар том царцаа болон хорхой шавьжны сунаж тогтошгүй сүрэг нөмрөн авч, соёолж байсан бүх ургацыг үндсээр нь идэж дуусгав.

4. 30-45 сая хүнийг авч одсон “Их Өлсгөлөн” (1959–1961)

Ургац бүрэн сүйрсний дээр Мао Цзэдуны буруу бодлого, цаг уурын ган гачиг давхацсанаар Хятад даяар түүхэнд байгаагүй “Хятадын Их Өлсгөлөн” эхэлжээ.

• Хүмүүс модон хальс, өвс, шороо, тэр байтугай бие биенийхээ шарилыг идэхэд хүрсэн.

• Энэхүү гамшгийн улмаас 3-хан жилийн дотор 30-аас 45 сая хүн өлсгөлөнгөөр амиа алдсан гэж олон улсын түүхчид үздэг.

5. Зөвлөлт Холбоот Улсаас “Болжмор импортолсон” нь

Шинжлэх ухааны академийн академич Жан Зинчжэ болон бусад эрдэмтэд Мао Цзэдунд бичиг өгч, болжмор устгасан нь царцааны аюулыг дагуулсныг баталж чаджээ.

1960 оны 4-р сард Мао Цзэдун албан ёсоор “Дөрвөн аюул”-ын жагсаалтаас болжморыг хасаж, оронд нь харах бөөс / хандагчин-ыг оруулсан байна. Гэвч хэтэрхий хожимдсон байв. Хятад улс аргагүйн эрэнд Зөвлөлт Холбоот Улсаас (ЗХУ) хэдэн зуун мянган амьд болжмор вагоноор импортолж, байгальд буцаан тавихаас өөр аргагүйд хүрсэн юм.