АНУ-ын Бостон хотыг нөмөрсөн 1919 оны “Их Чихрийн Цунами” (Great Molasses Flood)

1919 оны 1-р сарын 15-ны өдөр АНУ-ын Массачусетс мужийн Бостон хотын North End дүүрэгт хүн төрөлхтний түүхэнд байгаагүй хамгийн хачин бөгөөд эмгэнэлтэй үйлдвэрийн гамшиг болов. Асар том ган резервуар дэлбэрсний улмаас 8.7 сая литр (2.3 сая галлон) өтгөн, наалданги меласса буюу чихрийн цуу хотын гудамжаар цунами шиг давлан урссан юм.

MASTURBAION CUP

1. Гамшиг гарах болсон техникийн ба шалтгаан

United States Industrial Alcohol (USIA) компани тухайн үед чихрийн цууг (molasses) ашиглан аж үйлдвэрийн спирт болон дэлхийн нэгдүгээр дайны зэвсэглэлд зориулсан тэсрэх бодис үйлдвэрлэж байв.

Уг компани 15 метр өндөр, 27 метр диаметртэй асар том ган резервуарыг барихдаа техникийн ноцтой алдаанууд гаргажээ:

• Аюулгүй байдлын туршилт хийгээгүй: Савыг барьж дуусаад ус хийж шалгалгүй шууд чихрийн цуугаар дүүргэсэн.

• Шүүрэл ба гоожилт: Савны ханаар байнга чихрийн цуу гоождог байсан тул оршин суугчид гоожиж буй чихрийг саванд тосон авч хэрэглэдэг байв. Компани үүнийг засахын оронд зүгээр л будаг замаагаар нуун буджээ.

• Температурын огцом өөрчлөлт: 1-р сарын 15-ны өдөр Бостоны цаг агаар огцом дулаарч -12°C-аас +4°C болсон нь саван доторх чихрийн цууг исгэж, углекислотын хийн даралт үүсгэсэн байна.

2. Цагт 56 км хурдтай “Чихрийн давалгаа”

Өдрийн 12:40 цагийн үед резервуарын хана даралтыг даалгүй тэсрэн задарч, пулемётын сум шиг хурдтайгаар ган хавтангийн хэсгүүд тал тал тийш шидэгдэв.

• Давалгааны хэмжээ: 8 метр өндөр, цагт 56 км хурдтай наалданги цунами хотын гудамжийг нөмрөн авчээ.

• Сүйрлийн аюул: Энэхүү гигант давалгаа зайд нь тааралдсан барилгуудыг сууриар нь түлхэж, галт тэрэгний дээгүүрх замын тугуудыг сүйтгэн, морьд болон хүмүүсийг шууд урсган авч зажлав.

• Физикийн аюул: Чихрийн цуу нь ус шиг биш, асар өтгөн тул түүнд өртсөн хүмүүс сэлж чадахгүй, наалданги цулцанд хүчтэй баригдан амьсгал нь боогдож байв.

3. Хохирол ба аврах ажиллагаа

Энэхүү аймшигт явдлын улмаас:

• 21 хүн амиа алдаж, 150 гаруй хүн хүнд, хөнгөн бэртэл авчээ.

• Амиа алдагсдын ихэнх нь чихрийн цуунд идэгдэн амьсгал нь боогдож эсвэл шидэгдсэн төмөр, модонд цохигдож нас барсан.

• Сүйрлийн дараах цэвэрлэгээний ажилд АНУ-ын Тэнгисийн цэрэг, Улаан загалмай болон сайн дурынхан оролцож, цэвэрлэгээ бүтэн хэдэн сар үргэлжилсэн юм. Цэвэрлэгээнд давстай далайн ус ашиглаж, чихрийг угааж байв.

4. Түүхэн ач холбогдол ба шүүхийн шийдвэр

Компанийн зүгээс “Энэ бол анархистуудын бөмбөгдөлт, хорлон сэтгэх ажиллагаа” гэж өөрсдийгөө өгүүлэхийг цөхөрсөн ч оршин суугчид болон хохирогчид нэгдэн анх удаа томоохон корпорацийн эсрэг “Class Action” буюу нийтийн шүүхийн нэхэмжлэл гаргажээ.

Шүүхээс USIA компанийг буруутай гэж үзэж, хохирогчдод тухайн үеийн ханшаар 600,000 гаруй ам.доллар (өнөөгийн ханшаар 10 сая орчим ам.доллар) нөхөн төлбөр олгох шийдвэр гаргав. Энэхүү 사건 нь Массачусетс муж болон АНУ даяар барилгын инженерийн аюулгүй байдал, хяналтын стандартыг шинэчлэн хуульчлахад асар том түлхэц болсон юм.

Орон нутгийн иргэдийн яриагаар, сүйрлээс хойш олон арван жилийн турш зуны халуун өдрүүдэд North End дүүрэгт чихрийн цууны нялуун үнэр үнэртдэг байжээ.