Амьдаар нь сүмийн хананд цоожилдог байсан “Анхоресс” зан үйл!

Дундад зууны Европт сүсэг бишрэлийн туйлшрал хаа хүрдгийг харуулсан аймшигт атлаа гайхашрам нэгэн зан үйл байсан нь өөрийгөө амьдаар нь сүмийн хананд цоожлуулах буюу “Анхоресс” (Anchoress) болох явдал юм. Энэ нь ихэвчлэн залуу эмэгтэйчүүд Бурханд үнэнчээ баталж, насан эцэслэх хүртлээ ертөнцийн амьдралаас бүрэн тасарч, зөвхөн залбиралд зориулагдсан жижигхэн өрөөнд өөрийгөө хорих зан үйл байв.

1. “Анхоресс” гэж хэн бэ? (Сайн дурын хоригдол)

“Анхоресс” (эрэгтэй хувилбар нь “Анхорит”) гэдэг нь грек хэлний anachoreō буюу “буцаж ухрах”, “тусгаарлагдах” гэсэн үгнээс гаралтай. Энэ нь ойд амьдардаг даяанч нараас ялгаатай нь, тэд өөрсдийгөө хотын төвд, сүмийн барилгын хананд тусгайлан барьсан жижигхэн өрөөнд амьдаар нь цоожлуулдаг байв.

• Сайн дурын сонголт: Энэ нь шийтгэл биш, харин сүсэгтэн хүний өөрөө хүсэж, орон нутгийн хамба ламаас зөвшөөрөл авч хийдэг хамгийн дээд зэргийн сүсэг бишрэлийн хэлбэр байлаа.

• Бурхантай гэрлэх: Анхоресс болохыг Бурхантай сүнслэгээр гэрлэж, энэ хорвоод байхдаа л оршуулгын зан үйл хийлгэж буйтай адилтгадаг байв.

2. Амьд оршуулгын зан үйл

Анхорессийг өрөөнд нь оруулж, ханыг нь битүүмжлэх үйл явц нь жинхэнэ оршуулгын зан үйл шиг явагддаг байв.

• Оршуулгын залбирал: Хамба лам сүмийн хүмүүсийн хамт Анхоресст зориулж нас барагсдын залбирал уншиж, түүнийг ертөнцийн амьдралд “нас барсан” гэж тунхагладаг.

• Сүүлчийн тос түрхэх: Жинхэнэ оршуулгын өмнө хийдэг сүүлчийн тос түрхэх зан үйлийг түүнд өрөөнд нь орохоос өмнө хийнэ.

• Хана битүүмжлэх: Анхорессыг өрөөнд орсны дараа, хамба лам өрөөний ганц хаалгыг тоосгоор өрж эсвэл чулуугаар бүрэн битүүмжлэн цоожилдог. Энэ мөчөөс эхлэн тэрээр насан эцэслэх хүртлээ тэрхүү жижигхэн өрөөнөөс дахин хэзээ ч гарахгүй.

3. Хананы цаадах амьдрал

Анхорессийн амьдардаг өрөө нь ихэвчлэн маш жижиг, туйлын даруухан байв.

• Өрөөний бүтэц: Өрөөнд ихэвчлэн гурван жижиг цонх байдаг. Нэг нь сүмийн дотор тал руу харсан (мөргөл сонсох, ариун ёслол хүртэх), нэг нь гадагшаа харсан (хоол унд авах, сүсэгтнүүдэд зөвлөгөө өгөх), нэг нь үйлчлэгч бүсгүйн өрөө рүү харсан байна.

• Өдөр тутмын амьдрал: Түүний амьдрал зөвхөн залбирал, бясалгал, мөргөл сонсох, заримдаа сүсэгтнүүдэд сүнслэг зөвлөгөө өгөхөд зориулагддаг.

• Нийгмийн үүрэг: Анхоресс нь нийгмээс тасарсан ч, орон нутгийн сүсэгтнүүдийн хувьд Бурханд хамгийн ойр, ариун хүн гэж тооцогддог байв. Олон хүмүүс түүний цонхоор ирж залбирал гуйж, зөвлөгөө авдаг байлаа.

• Алдартай Анхорессууд: Хамгийн алдартай Анхорессуудын нэг бол 14-р зууны Норвич хотын Жулиан (Julian of Norwich) юм. Тэрээр 20 гаруй жил хананд цоожтой амьдрахдаа Христийн шашны хамгийн гүн бясалгалын бүтээлүүдийн нэгийг туурвисан байдаг.

Дүгнэлт: Анхоресс зан үйл нь орчин үеийн хүний нүдээр харахад аймшигт, харгис мэт санагдах боловч дундад зууны хүмүүсийн хувьд энэ нь Бурханд үнэнчээ батлах хамгийн дээд, ариун сонголт байв. Энэ нь хүний биеийг хорьж, сүнсийг чөлөөлөх гэсэн туйлширсан сүсэг бишрэлийн нэгэн илэрхийлэл байлаа.