Монголын өсвөрийн охид ба “буллинг” – Хэн буруутай вэ?

Сүүлийн үед Монголын арван настай охид нэг нэгнээ олуулаа нийлж доромжилж, бичлэгээ сошлд байршуулж буй тохиолдлууд олширч байна. Энэ асуудлыг олон талаас хэлэлцэж, шүүмжлэх нь бий. Гэхдээ “буруутан хэн?” гэдэг нь тийм ч энгийн биш.

Үндсэн буруутай талууд

1. Гэр бүлийн хүмүүжил

• Хүүхэд гэр бүлээсээ хандлага, бусдыг хүндлэх, эерэг харилцааны дадал сурч авдаг.
• Өрсөлдөөн, айдас, хэрүүлтэй гэр бүлд өссөн хүүхэд “булинг” хийхэд илүү өртөмтгий.

2. Эцэг эхийн хяналт, дэмжлэг

• Сошилд өдөржингөө байлгах, агуулгыг хянахгүй байх нь хүүхдийг буруу дадалд түлхдэг.
• Эерэг харилцааны соёл, үнэлэмж сургах нь хамгаалалт болдог.

3. Сургууль, багшийн оролцоо

• Багш хүүхдийн харилцаанд анхаарал хандуулахгүй, буллингийг үл тоомсорлох нь асуудлыг томруулдаг.
• Сургалтын хөтөлбөрт ёс зүй, хүний эрх, эерэг харилцааны хичээл орж байх хэрэгтэй.

4. Нийгмийн болон медиа нөлөө

• Кино, контент, гадаад болон дотоод сошиал платформууд хүүхдийн үнэлэмж, харилцааны хандлагад шууд нөлөөлж байна.
• 16 хүртэлх насны хүүхдүүд сошиолд хэтэрхий чөлөөтэй орж, доромжлол, уур амьсгалыг дуурайдаг тохиолдол их.

5. Өсвөр үеийн сэтгэл зүй

• Өсвөр үеийн хүүхэд өөрийгөө бусдаас дээгүүр, илүү гоё харагдуулах гэж их оролддог.
• Өөртөө итгэл муу, анхаарал хайсан хүүхэд буллинг хийх замаар “хүчтэй” болох гэж оролддог.

Сошл, буллинг ба ялгаа нь

Өмнө нь охид бие биедээ доромжилж, буллинг хийх нь голдуу сургууль, найз нөхдийн хүрээнд л явагддаг байсан. Гэхдээ одоо соёл, технологи өөрчлөгдсөнөөр, сошиал платформ гарснаар энэ асуудал ил гарах хурд, нөлөө нэмэгдсэн. Бичлэг, доромжлол хэдэн мянган хүн харах боломжтой болж, өмнөх “хаалттай хүрээ”-тэй харьцуулахад илүү хүчтэй, хурдан тархаж байна. Өөрөөр хэлбэл, буллинг өөрчлөгдөөгүй, харин түүнээс үүсэх нөлөө, хурд, харагдах байдал нь сошиалтай хамт шинэ шатанд гарсан гэж хэлж болно.

Дүгнэлт

• Энэ асуудал нэг талд буруутай гэж үзэхэд хэцүү.
• Гэр бүл – сургууль – нийгэм – медиа гэсэн “төрөлжсөн хариуцлага”-аар харж, хамтдаа засах шаардлагатай.
• Хүүхдийн харилцааны дадал, эерэг хүмүүжил, сэтгэл зүйг дэмжих нь хамгийн чухал алхам.

Зөвлөмж

• Хүүхдэдээ “сошилд байршуулсан агуулга хүний эрхэд нөлөөлж болно” гэдгийг ойлгуул.
• Сургуульд буллингийн эсрэг хичээл, эерэг харилцааны дадал оруулах.
• Эцэг эхчүүд өдөр тутмын харилцаанд биеллээ үлгэрлэж, сэтгэл зүйд анхаарах.