Секс маш халуухан, таашаалтай болж, хоёр тал хоёулаа оргазмд хүрсэн үед унтлагын өрөөнд баяр баясгалан, амгалан тайван байдал ноёлох ёстой мэт санагддаг. Гэвч заримдаа оргазм авсны яг дараа гэнэт шалтгаангүйгээр маш их гунигтай болох, уйлмаар санагдах, эсвэл хамтрагчаасаа холдож, ганцаараа баймаар санагдах үе эмэгтэйчүүд болон эрчүүдэд ч тохиолддог.
Сексологийн шинжлэх ухаанд үүнийг Post-Coital Dysphoria (PCD) буюу Сексийн дараах гэнэтийн гуниг гэж нэрлэдэг. Энэ нь харилцаа муу байгаагийн шинж биш, харин хүний биеийн био-хими, дааврын систем огцом савласантай холбоотой цэвэр физиологийн үзэгдэл юм.
Сексийн дундуур болон оргазмд хүрэх агшинд хүний тархинд Допамин (баяр баясгалангийн даавар) болон Окситоцин (дотнослын даавар) асар өндөр тунгаар, яг л галт уул шиг оргилон ялгардаг. Энэ үед тархи маш өндөр сэрэл, таашаалын цэгт очно.
Харин оргазм дууссаны дараах хэдхэн секунд, минутын дотор эдгээр дааврууд маш огцом доошоо унаж, эсрэгээрээ биеийг амраах үүрэгтэй Пролактин даавар дээд цэгтээ хүртэл өсдөг. Гормоны энэхүү “газар хөдлөлт” шиг огцом савлагааг тархины сэтгэл хөдлөлийг удирддаг төв болох Амигдала хүлээж авч амжилгүй алдаа зааж, гэнэтийн гуниг, түгшүүр, эсвэл нулимс хэлбэрээр биеэс гадагшлуулдаг байна. Судалгаагаар эмэгтэйчүүдийн 46% нь амьдралдаа дор хаяж нэг удаа PCD-г мэдэрч байсан гэжээ.
Хэрэв танд эсвэл таны хамтрагчид оргазмын дараа ийм мэдрэмж төрвөл сандрах хэрэггүй. Үүнийг дараах механизмаар зөв удирдаж, биеийг тайвшруулна:
Секс дууссаны дараа шууд угаалгын өрөө рүү гүйх эсвэл утсаа шүүрч авч болохгүй. Энэ нь PCD мэдрэмжийг улам өдөөдөг.
Техник: Оргазмын дараа дор хаяж 10-15 минут бие биенээ зөөлөн тэврэх, арьс арьсаа шүргэлцүүлэн хэвтэх (Skin-to-skin contact). Энэ хүрэлцэхүй нь унаж буй окситоцин дааврыг зөөлөн барьж үлдсэнээр тархийг цочролоос хамгаална.
Гормоны огцом уналтын үед зүрхний цохилт тогтворгүйжиж, бие бачуурч эхэлдэг.
Техник: Уйлах гээд байгаа мэдрэмж төрвөл хамтрагчийнхаа цээжийг наалдан хэвтэж, түүний зүрхний цохилтыг сонсонгоо хамтдаа гүнзгий, удаан амьсгаа авч, гаргах циклийг 2-3 минут хийнэ. Энэ нь парасимпатик мэдрэлийн системийг идэвхжүүлж, биеийг маш хурдан “тайван” горимд шилжүүлдэг.
Оргазмын дараа цусны эргэлт буцаад хэвийн хэмжээнд очих үед биеийн дулаан огцом буурч, даарах эсвэл чичрэх мэдрэмж төрдөг нь сэтгэл санааг улам тогтворгүй болгодог.
Техник: Секс дуусангуут шууд хөнжлөө сайн нөмрөх, эсвэл бүлээн ус уух хэрэгтэй. Бие дулаан байх тусам тархи аюулгүй байдлыг мэдэрч, гэнэтийн гуниглах үйл явц дарагддаг.
Сексийн дараа гэнэт уйлах эсвэл гуниглах нь та хамтрагчдаа хайргүй болсон, эсвэл секс муу байсан гэсэн үг огт биш. Энэ бол ердөө л таны тархи гормоны хүчтэй шуурганаас өөрийгөө хамгаалж, буцаад хэвийн горимдоо орох гэж хийж буй био-химийн хариу үйлдэл юм. Энэ үзэгдлийг зөв ойлгож, “Aftercare” буюу сексийн дараах тэврэлтийг хэвшүүлэх нь унтлагын өрөөг илүү аюулгүй, таатай болгоно.