Нидерландын нууц үзмэр: Хүний амь насыг авардаг байсан алдарт “Шулмын жинлүүр”

Дундад зууны Европт хүн бүрийг шатааж алж байсан харгис цаг үед амьд үлдэхийн тулд жинлүүр дээр зогсож, өөрийгөө шулам биш гэдгээ албан ёсоор батлуулдаг байсан хачирхалтай түүх.

XVI–XVII зууны Европт, ялангуяа “Шулмын ангуучлал” (Witch trials) оргил үедээ хүрсэн цагт хэн нэгнийг хар санаатайгаар “шулам” хэмээн гүтгэхэд л тухайн хүний амьдрал тэр чигтээ там болж хувирдаг байв. Шулмын хэргээр сэжиглэгдсэн хүн ихэнхдээ эрүү шүүлтэд тэсвэл усанд живж үхэх, тэсвэхгүй бол гал дээр шатаж үхэх гэсэн хоёрхон сонголттой тулгардаг байжээ.

Гэвч энэ харгис мухар сүсгийн дунд хүний амийг аварч үлддэг цорын ганц “хууль ёсны арга” оршин байсан нь Нидерландын Аудеватер (Oudewater) хотод байрлах алдарт “Шулмын жинлүүр” (Heksenwaag) юм.

1. Яагаад шулам болон хүмүүс жинтэй холбоотой байсан бэ?

Дундад зууны мухар сүсэгтэн хүмүүсийн итгэл үнэмшлээр шулам болон хар шидтэнгүүд нь чөтгөртэй холбоо тогтоосныхоо хариуд жинхэнэ биеийн жингээ алдаж, маш хөнгөн болдог гэж үздэг байв.

• Нисэх чадвар: Тэд шүүр унаж шөнийн тэнгэрээр нисэх эсвэл ханаар авирахын тулд бие нь өд шиг хөнгөн байх ёстой бөгөөд хэвийн жинтэй хүн хэзээ ч шулам байж чадахгүй гэсэн хатуу итгэл үнэмшил түгээмэл байжээ.

• Тиймээс тосгонд ямар нэгэн байгалийн гамшиг гарах, үхэл хагацал тохиолдоход хүмүүс хамгийн түрүүнд хачин ааштай эсвэл таалагддаггүй хөрш эмэгтэйгээ “Энэ л шулам байж таарна” хэмээн шүүхэд өгдөг байв.

2. Аудеватер хотын шударга жинлүүр ба Гэгээн рим хааны зарлиг

Бусад хотуудад сэжигтнийг шууд л тамлаж алдаг байсан бол Нидерландын Аудеватер хотын захирагчид энэхүү мухар сүсгийг шинжлэх ухаанч байдлаар няцаахаар шийджээ.

• Хааны зарлиг: 1545 онд Ариун Ромын эзэнт гүрний эзэн хаан V Карл Аудеватер хотод албан ёсны онцгой эрх олгосон бөгөөд энэхүү жинлүүр нь тухайн үеийн Европ дахь цорын ганц “Албан ёсны Шулмын гэрчилгээ” олгодог газар болжээ.

• Шалгалтын явц: Шулам хэмээн гүтгэгдсэн ямар ч хүн Аудеватер хотод ирж жинлүүр дээр зогсох эрхтэй байв. Жинлэх үйл явц нь маш нарийн журамтай бөгөөд хотын жин хэмжигч, шүүгчид болон төрийн түшмэдүүд байлцдаг байв.

3. Амь насыг авардаг “жингийн гэрчилгээ”

Сэжигтэн эмэгтэй эсвэл эрийг жинлүүр дээр гаргахад тухайн хүний өндөр, нас, биеийн галбирт тохирсон “байгалийн хэвийн жин”-г тооцоолон гаргадаг байв.

• Хэрэв тухайн хүний жин боломжит хэмжээнээс хүнд буюу хэвийн байвал жинлүүр шууд л баталгаажуулдаг.

• Үүний дараа хотын захиргаанаас албан ёсны тамгатай “Энэ хүний жин хэвийн тул шулам байх ямар ч боломжгүй” гэсэн бичиг буюу гэрчилгээг гардуулж өгдөг байжээ. Энэхүү цаасыг бариад бусад хотуудаар явахад хэн ч түүнд гар хүрэх эрхгүй болж, амь нас нь 100% аврагддаг байв.

4. Хэзээ ч ялагддаггүй жинлүүр (Жинхэнэ нууц)

Энэхүү жинлүүрийн хамгийн гайхалтай хэсэг нь Аудеватер хотынхон хэзээ ч хнийг “Шулам мөн” гэж тогтоож байгаагүй явдал юм.

• Тэд жинлүүрийнхээ механизмыг маш нарийн зохион бүтээсэн бөгөөд жинлүүр дээр зогссон хэн ч байсан үргэлж “хэвийн жинтэй” буюу гэм буруугүй гарч ирдэг байжээ.

• Өөрөөр хэлбэл, энэхүү жинлүүр нь мухар сүсэгт автсан хүмүүсийг хуурч, гэмгүй олон зуун хүнийг цаазлагдахаас аврах зорилготой хүний төлөөх ухаалаг заль байсан юм. Өнөөдөр энэ байшин нь музей болж хадгалагдаж байгаа бөгөөд жуулчид очиж өөрийн жинг хэмжүүлээд “Шулам биш” гэсэн гэрчилгээг дурсгалд авдаг уламжлалтай.