Грекийн “Олисбос” ба эмэгтэйчүүдийн биеэ даасан амьдрал

Археологийн олдвор, шавар ваарны зургуудад үлдсэн Эртний Грекийн эмэгтэйчүүдийн бэлгийн амьдрал болон “Олисбос” хэмээх арьсан ба модон төхөөрөмжийн сонирхолтой түүх.

Эртний Грекийн нийгэм, ялангуяа манай эриний өмнөх V-IV зууны Афин хотод нийгмийн болон улс төрийн амьдрал бүхэлдээ эрчүүдийн хяналт дор явагддаг байв. Эмэгтэйчүүд гэртээ үлдэж, өрх гэрийн ажил эрхлэх ёстой байсан ч тэдний хувийн амьдрал, бэлгийн соёл бидний төсөөлснөөс хавьгүй чөлөөтэй бөгөөд хачирхалтай байжээ.

Археологийн олдворууд болон эртний ваарны дээрх зургуудад тод үлдсэн нэгэн сонирхолтой зүйл бол “Олисбос” (Olisbos – ὄλισβος) хэмээх эмэгтэйчүүдийн нууц хэрэглэл юм.

1. “Олисбос” гэж юу вэ, яаж хийдэг байв?

Олисбос нь орчин үеийн вибродатор буюу секс төхөөрөмжийн эртний хэлбэр юм. Энэхүү хэрэгслийг хийхдээ материалын хувьд нэлээд нарийн ажилладаг байжээ.

• Материал ба хийц: Ихэнх олисбосыг зөөлрүүлсэн арьс, ширэн материалаар бүрж, дотор нь хөвөн эсвэл ноос чихэж хийдэг байв. Мөн өнгөлсөн мод, зааны яс, чулуу болон шавраар хийсэн олдворууд ч олдсон байдаг. Арьсан хэрэгслийг ашиглахад илүү зөөлөн бөгөөд аюулгүй байлгахын тулд чидун жимсний тосоор бүрхдэг байжээ.

• Үйлдвэрлэлийн төв: Эртний Грекийн Милет (Miletus) хот нь дээд чанарын олисбос үйлдвэрлэдэг гол төв гэдгээрээ газар нутаг даяар алдартай байсан гэж түүхч Аристофан болон Афиней нар тэмдэглэн үлдээсэн байдаг.

2. Яагаад ийм хэрэгсэл түгээмэл байсан бэ?

Эртний Грекд олисбос түгээмэл байсан нь хэд хэдэн нийгмийн шалтгаантай байв:

• Эрчүүдийн эзгүйд: Грекийн хот гүрнүүд (Афин, Спарта гэх мэт) байнга дайн тулаан хийдэг байсан тул эрчүүд олон сар, жилээр аян дайнд явдаг байлаа. Ийм үед гэртээ үлдсэн эмэгтэйчүүд өөрсдийн хэрэгцээг хангахын тулд олисбосыг ашигладаг байв.

• Гейша буюу “Гетера” нарын хэрэглээ: Эртний Грекийн өндөр боловсролтой соёлтой биеэ үнэлэгч буюу Гетера (Hetaira) нарын дунд энэхүү хэрэгсэл маш түгээмэл байжээ. Тэд үйлчлүүлэгчгүй үедээ эсвэл үдэшлэгүүдийн үеэр үүнийг ашигладаг байсныг эртний ваарны зургуудаас харж болно.

• Анагаах ухааны ойлголт: Эртний Грекийн эмч нар (түүний дотор Гиппократ) эмэгтэйчүүдийн сэтгэл санааны хямрал, дураараа аашлах явдлыг “Умай тэнүүчлэх” (Hysteria) хэмээх өвчин гэж үздэг байв. Үүнийг эмчлэх цорын ганц арга бол эмэгтэй хүний бэлгийн ташаалыг хангах явдал гэж үздэг байсан тул олисбосыг эрүүл мэндийн зориулалтаар ашиглахыг ч зөвшөөрдөг байжээ.

3. Уран зохиол ба ваарны зураг дээрх дурсгал

Эртний Афины комеди зохиолч Герондас (Herondas) манай эриний өмнөх III зуунд бичсэн “Мим-6: Олисбос худалдан авагч эмэгтэйчүүд” хэмээх жүжигтээ хоёр эмэгтэй хэрхэн тусгайлан хийлгэсэн улаан арьсан олисбосын тухай сэтгэл догдлон ярилцаж буйг хошин байдлаар бичжээ.

Мөн Афины “Улаан дүрст” ваарнууд дээр эмэгтэйчүүд олисбос барьчихсан, бие биедээ бэлэглэж буй эсвэл тусгай хайрцагт хийж хадгалж байгааг дүрсэлсэн арвин баримт одоог хүртэл музейнүүдэд хадгалагдаж байна.