Японы Эдогийн үеийн “Ёшивара”: Тансаг гоо үзэсгэлэнгийн цаад харанхуй боолчлол!

Эртний Японы Токугава шогунатын үед зөвшөөрөгдсөн бэлгийн ба цэнгээний дүүрэг Ёшиварагийн далд амьдрал. Гейша, Ойран нарын ялгаа, самурай нарын зугаа, гоо үзэсгэлэнгийн цаад далд боолчлол ба улс төрийн тагнуулын сүлжээ.

XVII зууны эхэн үеэс эхлэн Эдо (өнөөгийн Токио) хотод самурайнууд, язгууртнууд болон энгийн иргэдийн хүсэл тачаалыг хууль ёсны хүрээнд хянах зорилгоор Токугавагийн шогүнт ёсноос тусгайлан байгуулсан нэгэн газар бол Ёшивара (Yoshiwara) хэмээх хаалттай дүүрэг байв. Өндөр хэрмээр хүрээлэгдсэн, ганцхан орц гарцтай энэ газар нь гаднаасаа урлаг, гоо сайхан, тансаг хэрэглээний диваажин мэт харагддаг байвч цаанаа хүний эрх зөрчигдсөн, өрөвдмөөр боолчлол, улс төрийн далд явуулга нуугдаж байлаа.

1. Тансаг байдлын цаана нуугдсан өрийн боолчлол

Ёшивара дүүрэгт амьдардаг эмэгтэйчүүдийг энгийн биеэ үнэлэгчид гэж үздэггүй байв. Тэдний дотроос хамгийн дээд зиндаанд тооцогддог Ойран (Oiran) нар нь уран зохиол, яруу найраг, хөгжим, цайны ёслол, хатуу дэг жаягийг төгс эзэмшсэн урлагийн хүмүүс байв.

• Өрийн гэрээ ба торгууль: Ядуу гэр бүлийн охидыг хүүхэд ахуй цагт нь махчин наймаачид эсвэл эцэг эх нь Ёшиварагийн “эзэд”-д асар өндөр өртэйгээр худалдаж эсвэл гэрээгээр өгдөг байв. Эдгээр охид өрөө төлөхийн тулд насан туршдаа ажилладаг байсан ч өр нь улам нэмэгдсээр хэзээ ч чөлөөлөгдөж чаддаггүй байжээ.

• Гайхалтай дэгжин байдал: Ойран нар өндөр модон шаахайгаар (гэта) жигтэйхэн сонин алхалтаар явж, толгой дээрээ олон арван хүнд алтан зүүсгэл, гоёл зүүдэг байв. Тэднийг харахын тулд баян худалдаачид, самурайнууд асар их хөрөнгө төлөх ёстой байжээ. Гэвч энэ бүх тансаглал нь зөвхөн эрчүүдийн таашаалд зориулсан “алтан тор” байв.

2. Гейша ба Ойран хоёрын ялгаа

Хүмүүс Гейша болон Ойран хоёрыг хольж хутгах нь элбэг байдаг.

• Ойран: Биеэ үнэлэх болон бэлгийн үйлчилгээ үзүүлэх нь хууль ёсны бөгөөд үндсэн үүрэг нь байсан (мөн урлаг соёлоор гайхагддаг).

• Гейша: Үндсэндээ урлагийн үзүүлбэр үзүүлэх, дуулах, хөгжим тоглох, зочдын яриаг хөгжөөх зорилготой бөгөөд бэлгийн харилцаанд орохыг хатуу хориглодог (мэргэжлийн хатуу дэгтэй) уран бүтээлчид байв. Гейша нар хожим Ёшиварагаас гадна өөр дүүргүүдэд илүү хөгжсөн түүхтэй.

3. Улс төрийн тагнуулын сүлжээ ба Шогүнийн хяналт

Ёшивара бол зөвхөн цэнгээний газар байсангүй. Энд улс орныг удирдаж буй самурайнууд, дайчин ноёд (даймё) архи ууж, хөгжилдөх үедээ хэл амаа алдаж, нууц улс төрийн мэдээллээ алдах нь элбэг байв.

• Шогүний нууц цагдаа нар болон дүүргийн эзэд энэ байдлыг ашиглан зочдын ярьсан яриа, аль клан засгийн эсрэг бослого гаргахаар төлөвлөж байгаа тухай мэдээллийг цуглуулж, засгийн газарт дамжуулдаг мэдээлэл цуглуулах, тагнуулын томоохон сүлжээ болж хувирсан байжээ.

• Эрх мэдэлтэй самурайнууд хүртэл Ёшиварагаас эмээдэг байсан нь тэдний нууц ажиллагаа маш нарийн зохион байгуулалттай байсантай холбоотой.

4. Ёшиварагийн эмгэнэлт төгсгөл

Энэхүү хаалттай дүүрэг нь олон зууны турш оршин тогтносон ч гал түймэр, өвчин тахал (тэмбүү болон бусад халдварт өвчин газар авсан), мөн 19-р зууны сүүлчээр Японд өрнөсөн Мэйжийн шинэчлэлтийн үед хүний эрхийн үзэл санаа дэлгэрснээр аажмаар үүд хаалгаа хаажээ. 1958 онд Японд биеэ үнэлэх явдлыг хууль бус болгосноор Ёшиварагийн түүх эцэслэгдсэн байна.

Дүгнэлт: Японы Ёшивара дүүрэг нь гаднаасаа Японы уламжлалт урлаг, гоо зүй, тансаг амьдралын төв мэт харагддаг байвч үнэн хэрэгтээ эмэгтэйчүүдийн эрх ашгийг бүдүүлгээр зөрчсөн, өрийн боолчлол дээр суурилсан, төрийн хяналттай харанхуй систем байлаа.