Сибирийн бөглүү тосгоноос ирсэн боловсролгүй тариачин эр хэрхэн Оросын сүүлчийн эзэн хаан II Николай болон хатан Александра нарын бүрэн итгэлийг олж, Санкт-Петербургийн язгууртан эмэгтэйчүүдийг өөрийн эрхшээлд оруулсан бэ? Ордны хаалттай хаалганы цаадах согтуурал, нууц зан үйл ба Романовын угсааг мөхөлд хүргэсэн шуугиант түүх.
ХХ зууны эхэн үеийн Оросын эзэнт гүрний түүхэнд хамгийн маргаантай, нууцлаг, бас хамгийн их дуулиан тарьсан хүн бол Григорий Распутин (Grigori Rasputin) юм. Олон нийт түүнийг “Галзуу хувраг” (Mad Monk) хэмээн нэрлэдэг байсан ч үнэн хэрэгтээ тэрээр албан ёсны санваартан биш, харин өөрийгөө Бурханаас илгээгдсэн эдгээгч, зөнч хэмээн зарласан Сибирийн жирийн нэгэн тариачин байжээ.
Хэдийгээр боловсролгүй, бүдүүлэг ааш авиртай нэгэн байсан ч Распутин ховсдох мэт нэвт шувт ширтэх харц, ер бусын ятгах чадвараараа хааны гэр бүлийг төдийгүй Санкт-Петербургийн дээдсийн хүрээллийн олон арван эмэгтэйчүүдийг өөртөө татаж, бүхэл бүтэн эзэнт гүрний улс төрийг хөшигний ардаас удирдах хэмжээнд хүрсэн юм.
Распутин яагаад эзэн хаан II Николай болон хатан Александра нарын хувьд “Бурханы элч” мэт шүтэгдэх болов? Үүний гол шалтгаан нь хааны цорын ганц хүү, угсаа залгамжлах ханхүү Алексейн цус бүлэгнэдэггүй (гемофили) хүнд өвчин байлаа.

Анагаах ухаан хүчин мөхөстсөн мөч: Тухайн үед энэ өвчнийг эмчлэх ямар ч арга байгаагүй бөгөөд ханхүү өчүүхэн төдий бэртэхэд л дотуур цус алдаж, үхлийн ирмэгт очдог байв. 1907–1908 оны үед ханхүүг хүндээр өвдөхөд Распутин ордонд дуудагдан ирж, залбирал уншин, тайвшруулсны дараа хүүгийн бие гэнэт сайжирчээ.
“Миний хувь заяа танай гэр бүлтэй холбоотой”: Энэ явдлаас хойш хатан Александра түүнийг “Бидний Найз” (Our Friend) хэмээн нэрлэж, хүүгийнхээ амийг аврах цорын ганц хүн гэж сохроор итгэх болов. Распутин ч энэ байдлыг овжин ашиглаж, хааны гэр бүлд нөлөөгөө тогтоож чадсан юм.
Распутин хааны ордонд ирэхдээ даруухан, сүсэг бишрэлтэй тариачны дүр эсгэдэг байсан бол ордны хаалганаас гармогцоо тэс өөр хүн болж хувирдаг байв. Оросын нууц цагдаагийн газрын (Охрана) архивын баримтууд болон тухайн үеийн гэрчүүдийн дурсамжид түүний задгай амьдралын тухай олон баримт үлджээ.

Язгууртан эмэгтэйчүүдийн шүтээн: Санкт-Петербургийн уйтгартай амьдралаас залхсан язгууртан хатагтай нар, гүнгийн авхай нар Сибирийн энэхүү “зэрлэг бөгөөд нууцлаг зөнч”-ийг сонирхон, түүний гэрт олноороо цуглардаг байв. Эмэгтэйчүүд түүнийг ер бусын ид шидтэй хэмээн биширч, гар хөлийг нь үнсэж, зөвлөгөө авдаг байжээ.
Садар самуун номлол: Распутин өөрийн дагалдагч эмэгтэйчүүдэд “Бурханы өршөөлийг хүртэж, сүнсээ ариусгахын тулд эхлээд нүгэл үйлдэж, бие махбодын тачаалыг даван туулах ёстой” гэсэн гаж номлол айлддаг байсан тухай түүхэн сурвалжуудад тэмдэглэгдсэн байдаг. Энэхүү шашны өнгө аястай ятгалгаар тэрээр олон тооны язгууртан эмэгтэйчүүдийг өөртэйгөө дотно харилцаанд оруулж, тэднээр дамжуулан төрийн нууц мэдээлэл, мөнгө хөрөнгө авдаг байв.
Согтуурал ба шөнийн цэнгээн: Санкт-Петербургийн цагдаагийн тайланд тэмдэглэснээр Распутин шөнө бүр тансаг зэрэглэлийн зоогийн газар, эмсийн хүрээлэнгээр хэсч, согтуугаар бүжиглэн, өөрийгөө хаан болон хатантай ямар ойр дотно болохыг гайхуулан ярьдаг байжээ.
Распутины энэхүү задгай авир нь Романовын гэр бүлийн нэр хүндийг шороотой хутгаж эхэлсэн юм.
Хатан ба хувраг хоёрын тухай цуу яриа: Дэлхийн I дайн эхэлж, эзэн хаан II Николай цэргээ удирдахаар фронт руу явахад төрийн эрх мэдэл хатан Александра болон түүний зөвлөх Распутины гарт төвлөрчээ. Распутины үгээр сайд нарыг томилж, огцруулах болсон нь язгууртнуудын хилэнг бадрааж, улмаар Санкт-Петербург даяар “Хатан Александра Распутинтай нууц амрагийн холбоотой” гэсэн ухуулах хуудас, шог зургууд тархах болсон байна. Түүхчдийн үзэж буйгаар хатан болон Распутины хооронд бэлгийн харилцаа байсан гэх нотолгоо байхгүй ч энэ цуу яриа хаант засаглалын нэр хүндийг бүрэн унагажээ.
Язгууртнуудын хуйвалдаан ба үхэл: Хаант засаглалыг аврахын тулд Распутиныг замаасаа зайлуулах ёстой гэж үзсэн язгууртан Феликс Юсупов тэргүүтэй бүлэг хүмүүс 1916 оны 12-р сард түүнийг Юсуповын ордонд урьж, хортой бялуу идүүлэн, улмаар буудан хөнөөж, цогцсыг нь Нева мөрний мөсөн доогуур хаясан түүхтэй. Гэвч Распутин нас барахаасаа өмнө хэлж байсанчлан, түүний үхлээс ердөө хэдхэн сарын дараа 1917 оны хувьсгал гарч, Романовын 300 жилийн хаанчлал бүрмөсөн нуран унасан билээ.