Эхнэрээ өөр эрэгтэйд “зээлдүүлж”, сүйт бүсгүйн үсийг хусдаг байсан Эртний Спартын хачирхалтай гэрлэлтийн хууль

Эртний Грекийн хамгийн хүчирхэг дайчин хот-улс Спартад хайр дурлал, хувийн өмч гэхээсээ илүү “хүчирхэг, эрүүл саруул цэрэг төрүүлэх” нь төрийн дээд хууль байв. Хуримын шөнийн цочирдом зан үйл, нөхөр нь эхнэрээ өөр залуу эртэй унтуулахыг зөвшөөрдөг байсан Ликургийн хуулийн бодит түүх.

Эртний Спарта (Sparta) хэмээх нэрийг сонсмогц бидний санаанд 300 баатар дайчин, хатуу чанга цэргийн сахилга бат буудаг. Гэвч Спартын нийгмийн хамгийн сонирхолтой бөгөөд өнөөгийн бидний нүдээр итгэмээргүй хэсэг нь тэдний гэр бүлийн харилцаа, гэрлэлтийн ёслол болон үр удам үлдээх хатуу хууль юм.

МЭӨ 7-р зууны үед Спартын хууль тогтоогч Ликург (Lycurgus)-ийн баталсан хуулиар гэрлэлт гэдэг нь хоёр хүний хувийн асуудал бус, харин улс орны батлан хамгаалах хүчийг зузаатгах төрийн үүрэг байлаа. Тиймээс хайр сэтгэл, атаа жөтөө, үнэнч байдлын тухай уламжлалт ойлголтыг Спартад бүрмөсөн өөрчилсөн байдаг.

1. Хуримын шөнийн цочирдом зан үйл: Үс хусах ба нууц уулзалт

Эртний Грек болон Ромын бусад хотуудад хуримын ёслол нижгэр найр цэнгээнтэй болдог байсан бол Спартад энэ нь яг л цэргийн нууц ажиллагаа шиг өрнөдөг байжээ. Эртний түүхч Плутархын бичиж үлдээснээр:

  • Сүйт бүсгүйг хулгайлах ба үсийг нь хусах нь: Спартын залуу эр ирээдүйн эхнэрээ “хүчээр хулгайлж” авч явдаг уламжлалтай байв. Түүний дараа сүйт бүсгүйн дотны эмэгтэй нь охины толгойн үсийг эрэгтэй хүнийх шиг мулзалж хусаад, эрэгтэй хүний хувцас, гутал өмсгөн харанхуй өрөөнд орон дээр ганцааранг нь хэвтүүлж орхидог байжээ.

  • Яагаад эрэгтэй хүн шиг хувцасладаг байсан бэ? Спартын эрчүүд 7 настайгаасаа эхлэн 30 нас хүртлээ зөвхөн эрэгтэй цэргүүдтэй хамт хуаранд амьдардаг байв. Тиймээс анх удаа эмэгтэй хүнтэй ойртохдоо цочирдохгүй байх, түүнийг өөрийн нөхөр цэрэг мэт хүлээн авч дасахын тулд ийнхүү эрэгтэй төрхөд оруулдаг байсан гэж түүхчид тайлбарладаг.

  • Нууц уулзалт ба “нүүрээ ч харалгүй хүүхэдтэй болох нь”: Хуримын шөнө сүйт залуу цэргийн хуарангаасаа нууцаар оргож ирээд, харанхуй өрөөнд эхнэртэйгээ богино хугацаанд уулзаад, үүр цайхаас өмнө буцаад цэргийн анги руугаа гүйдэг байжээ. Энэ байдал хэдэн жил үргэлжилдэг байсан бөгөөд зарим спарт эрчүүд гэр бүл болоод хэдэн хүүхэдтэй болсныхоо дараа л анх удаа гэгээн цагаан өдрөөр эхнэрийнхээ царайг хардаг байсан түүхтэй.

2. “Эхнэрээ зээлдүүлэх” хууль: Атаа жөтөөг хориглосон нь

Эртний Спартын гэр бүлийн харилцааны хамгийн цочирдом хууль бол үр удам үлдээхийн тулд гуравдагч этгээдийг ашиглах явдал байв. Спартын хуулиар гэр бүлийн доторх хардалт, атаа жөтөөг “хүний сул дорой, утгагүй зан” гэж үздэг байжээ.

  • Хөгшин нөхөр ба залуу дайчин: Хэрэв өндөр настай спарт эр залуу эхнэртэй бөгөөд түүнээс хүчирхэг хүүхэд төрүүлэхийг хүсвэл, өөрийн бие бялдар, эр зоригийг нь биширдэг залуу, хүчирхэг дайчин эрийг гэртээ урьж, эхнэртэйгээ унтуулахыг албан ёсоор зөвшөөрдөг байв. Түүнээс төрсөн хүүхдийг хөгшин нөхөр нь өөрийн төрсөн хүүхэд мэт өсгөж хүмүүжүүлдэг байжээ.

  • Нэг эмэгтэйгээс олон хүүхэд төрүүлэх нь: Эсрэгээрээ, хэрэв ямар нэгэн эрэгтэй хүн гэрлэхийг хүсэхгүй байгаа ч ухаалаг, эрүүл чийрэг эмэгтэйгээс сайн удамтай хүүхэдтэй болохыг хүсвэл тухайн эмэгтэйн нөхрөөс зөвшөөрөл авч, түүнтэй хамт байх боломжтой байв.

  • Ганцхан зорилго — Төгс ген: Энэхүү хачирхалтай тогтолцооны цаана ямар нэгэн завхайрал бус, харин Спартын иргэн бүр хамгийн шилдэг генийн нэгдлээс төрөх ёстой гэсэн хатуу үзэл суртал оршиж байв. Спартад эмэгтэйчүүдийг бусад Грек хотуудын адил гэрт нь хорьдоггүй, харин ч эрчүүдийн адил гүйх, барилдах, зээрэнцэг шидэх зэргээр биеийг нь хөгжүүлдэг байсан нь “Хүчирхэг эхээс л хүчирхэг дайчин төрнө” гэж итгэдэг байсных юм.

3. Төрсөн хүүхдийг шалгах хатуу шүүлт

Энэхүү нарийн төлөвлөгөө, хатуу хуулийн дагуу төрсөн хүүхдийг ч мөн адил төрийн хяналтаар оруулдаг байв. Хүүхэд төрмөгц эцэг нь түүнийг “Лесхе” (Lesche) хэмээх газарт аваачиж, овгийн ахмадуудад үзүүлдэг байжээ.

Хэрэв хүүхэд эрүүл чийрэг, бие бялдрын ямар ч гажиггүй бол түүнийг амьд үлдээж, газар эзэмших эрх олгодог байсан бол турьхан, өвчтэй эсвэл гажигтай төрсөн хүүхдийг Тайгетос уулын хавцал (Apothetae) руу аваачиж хаядаг харгис хуультай байсан тухай эртний сурвалжуудад тэмдэглэгдэн үлдсэн байдаг.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.