ЗХУ-ын удирдагчдын “Братский поцелуй” ба Брежневийн шуугиант “Үнсэлт”

Социалист орон болон Коммунист дэглэмийн удирдагчдын хоорондох ахан дүүсийн үнсэлтийн гарал үүсэл, Брежневийн “уруул дээр үнсэх” зан үйл, түүнээс бултаж чадсан төрийн зүтгэлтнүүдийн инээдэмтэй атлаа адармаатай түүх.

Хүйтэн дайны үеийн түүхэн гэрэл зургуудыг сөхөн харахад ЗХУ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Леонид Брежнев дэлхийн бусад коммунист удирдагчидтай уруул дээр нь халуухан үнсэлцэж буй кадр олонтаа тааралддаг. Барууны нийгэмд энэ зан үйл нь шок ба гайхшралыг дагуулдаг байсан бол Социалист блокийн орнуудад энэ нь улс төрийн гүнзгий утга агуулгатай, эв нэгдлийн хамгийн дээд бэлэг тэмдэг байв.

Гэвч энэ үнсэлцэх уламжлал яг хэзээнээс эхэлсэн бэ? Энэ ньвийн Брежневийн сэдсэн сонин зан байв уу, эсвэл гүнзгий түүхэн үндэстэй зүйл үү?

1. Түүхэн үндэс: Христийн шашнаас “Социалист ахан дүүс” рүү

Энэхүү зан үйл нь Брежневээс эхлээгүй. Үүний цаад ложик нь Оросын Үнэн алдартны (Православи) сүмийн болон эртний Христийн шашны уламжлалаас гаралтай.

• “Социалистический братский поцелуй”: Хувьсгалын дараа В.И.Ленин ба И.В.Сталины үед Социалист орнуудын болон Коммунист намын нөхөд бие биетэйгээ уулзахдаа “ахан дүүсийн эв нэгдэл”-ийг илэрхийлж чанга тэврэлдэх, хацар дээр нь 3 удаа үнсэх уламжлал хэдийнэ тогтсон байв. Сталин, Мао Зэдун, Иосип Броз Тито нар ч уулзахдаа хацар дээр нь үнсэлцдэг байжээ.

• Брежневийн хэтрүүлэг: 1964 онд ЗХУ-ын эрх мэдэлд очсон Леонид Брежнев энэ зан үйлийг маш адармаатай, хэтрүүлэгтэй, өөрийн гэсэн “брэнд” болгож өөрчилсөн юм.

2. “Тройной Брежнев” ба уруулын сэтрэлт

Брежневийн үнсэлт нь тусгай нарийн “техник”-тэй байв. Тэрээр зочноо эхлээд зүүн хацар, дараа нь баруун хацар, хамгийн сүүлд нь уруул дээр нь маш чанга гэгч нь үнсдэг байв. Үүнийг дипломатууд болон сэтгүүлчид “Тройной Брежнев” (Гурвалсан Брежнев) хэмээн нэрлэжээ.

• Югославын удирдагчийн ослын түүх: Брежнев маш уяхан, сэтгэлийн хөдөлгөөн ихтэй хүн байсан тул заримдаа хэт чанга тэвэрч, тултал нь үнсдэг байв. Югославын удирдагч Иосип Броз Титог тийм чанга үнссэнээс болоод Титогийн уруул сэтэрч, цус гарч байсан хөгжөөнтэй атлаа эмгэнэлтэй яриа ч архивт үлджээ.

3. Брежневийн үнсэлтээс хэн, хэрхэн бултаж чадсан бэ?

Брежневийн уруул дээрээ үнсэх сонирхлыг дэлхийн олон удирдагчид мэддэг байсан бөгөөд түүнээс зайлсхийхийн тулд зарим нь арга заль хэрэглэдэг байв.

• Фидель Кастро (Куба): Москвад газардахдаа Кастро Брежневийг уруул дээр нь үнсэж магадгүй гэж эмээсэндээ амандаа том гэгчийн куба сигар (тамхи) зуучихсан онгоцны шатаар бууж ирсэн гэдэг. Брежнев түүнийг тэвэрсэн ч үнсэж чадалгүй өнгөрч байжээ.

• Николае Чаушеску (Румын): Цэвэрч зантай, өвчин тахлаас айдаг Румыны диктатор Чаушеску дипломат шугамаар “би үнсэлцэхгүй” гэдгээ урьдчилан хатуу анхааруулж чадсан цөөхөн хүний нэг байв.

• Маргарет Тэтчер (Их Британи): “Төмөр хатагтай” Тэтчер Брежневийг ойртож ирэхэд нь эелдэг атлаа зай барин зөвхөн гараа сунгаж, тэврэлтээс эрс зайлсхийж байв.

4. Берлиний хана ба дэлхийн агуу фраско

1979 онд ЗХУ үүсэн байгуулагдсаны 30 жилийн ойгоор Брежнев Зүүн Германы (ГДР) удирдагч Эрих Хонеккертэй уруул дээрээ халуухан үнсэлцэж буй агшин гэрэл зурагчны дуранд өртжээ. Энэ зураг дэлхий дахиныг шуугиулсан юм.

1990 онд Берлиний хана нуран унахад орос зураач Дмитрий Врубель уг түүхэн зургийг Берлиний ханан дээр зурж, доор нь:

“Эзэн минь, энэ үхлийн аюултай хайрын дунд намайг амьд үлдэхэд туслаач!” (My God, Help Me to Survive This Deadly Love)

хэмээн бичсэн нь Хүйтэн дайны үеийн Коммунист дэглэмийн хоёр нүүр ба түүхэн парадоксыг харуулсан дэлхийн хамгийн алдартай Граффити бүтээл болсон билээ.